Thủ tục
Incoterms 2020: ai chịu trách nhiệm ở từng chặng khi hàng hoá gặp sự cố
Nguyễn Đình Phúc15/09/2026· 7 phút đọc
Cùng chọn FOB nhưng hai công ty có thể hiểu trách nhiệm bảo hiểm khác nhau hoàn toàn. Bài viết này chỉ đúng chỗ chuyển giao rủi ro của bốn điều kiện thường dùng nhất.
Incoterms không phải là luật, mà là một bộ quy ước quốc tế để hai bên mua bán không phải giải thích lại từ đầu ai trả cước, ai mua bảo hiểm và ai chịu rủi ro nếu hàng hư hỏng giữa đường. Vấn đề là nhiều doanh nghiệp chọn điều kiện giao hàng theo thói quen, không theo rủi ro thật của lô hàng.
FOB — điểm chuyển rủi ro dễ bị hiểu lầm nhất
Với FOB, người bán hết trách nhiệm ngay khi hàng qua lan can tàu tại cảng xếp. Nghe đơn giản, nhưng nếu người mua chưa mua bảo hiểm kịp trước thời điểm đó — điều thường xảy ra khi lịch tàu dời gấp — thì khoảng trống trách nhiệm này không ai chịu.
CIF và CFR: khác nhau đúng một chữ bảo hiểm
Cả hai điều kiện đều để người bán trả cước tàu đến cảng đích. Khác biệt duy nhất là CIF bắt buộc người bán phải mua bảo hiểm hàng hoá tối thiểu, còn CFR thì không. Nhiều hợp đồng ghi nhầm CIF thành CFR và ngược lại, dẫn đến tranh cãi khi có sự cố.
Trước khi ký hợp đồng, hãy tự hỏi: nếu container này rơi xuống biển ở giữa hành trình, ai là người đi đòi bảo hiểm? Câu trả lời sẽ cho biết bạn đang chọn đúng hay sai điều kiện.
DAP: khi người bán muốn kiểm soát cả chặng cuối
DAP chuyển phần lớn rủi ro và chi phí — trừ thủ tục nhập khẩu — sang người bán, cho đến khi hàng đến địa điểm chỉ định. Điều kiện này phù hợp khi người mua muốn một mức giá trọn gói và không có bộ phận logistics riêng để theo dõi từng chặng.
- Ghi rõ địa điểm chuyển giao trong hợp đồng, không chỉ ghi tên điều kiện.
- Xác nhận thời điểm bảo hiểm có hiệu lực trùng với thời điểm chuyển rủi ro.
- Với hàng giá trị cao, cân nhắc mua thêm bảo hiểm ngoài mức tối thiểu của CIF.